Krijgen we een revival van het bejaardenhuis?

Het verzorgingshuis van ‘vroeger’ waar nu nostalgisch naar wordt terugverlangd, omdat het gat tussen thuis wonen en verpleeghuis nu echt té groot is?

Hoewel de meeste ouderen het liefst zolang mogelijk in eigen huis en buurt blijven wonen, is er ook een groep voor wie dat niet meer lukt. Iedereen kent wel iemand die het niet meer redt thuis, maar waarvoor geen plaats in het verpleeghuis is, omdat hij of zij nog ‘te goed’ is. Deze groeiende groep valt tussen de wal en het schip en sleept mantelzorgers(s) mee in hun val. Alleen met een zware indicatie ‘mag’ je tegenwoordig naar het verpleeghuis en dan nog bestaan er wachtlijsten.  

Inmiddels is deze onhoudbare situatie ook doorgedrongen tot de politiek. Zo heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die het kabinet oproept om werk te maken van de herintroductie van verzorgingshuizen. Het idee is om een woonvorm te creëren waarin ouderen zelfstandig kunnen wonen, maar waar ook zorg en sociale interactie binnen handbereik zijn. Het verzorgingshuis 2.0.

Mythe van verzorgingshuis

Nee, niet iedere oudere ging vroeger automatisch naar een verzorgingshuis, zoals inmiddels de mythe wil. Wél was het gebruikelijker dan nu om op latere leeftijd een plaats in een verzorgingshuis te krijgen. In het verzorgingshuis woonden mensen die nog redelijk zelfstandig waren, maar thuis moeite hadden met dagelijkse taken zoals koken, schoonmaken en persoonlijke verzorging. Dat werd voor hen gedaan in het ‘bejaardenhuis’.

Het verdwijnen van de verzorgingshuizen wordt vaak afgedaan als brute bezuiniging, maar ook ouderen zelf willen zo lang mogelijk zelfstandig thuis blijven wonen, blijkt keer op keer uit onderzoek.

Wél waarschuwen ouderenorganisaties al tijden voor een tekort aan seniorenwoningen. In 2020 verscheen het rapport ‘Oud en zelfstandig in 2030. Een reisadvies’ over wat er nodig is om de zorg voor thuiswonende ouderen ook in de toekomst op peil te houden.

Kleinschalig, in de wijk, met elkaar

Inmiddels staat de bouw van 290.000 seniorenwoningen op de rol en komt er steeds meer ruimte voor kleinschalige wooninitiatieven. Zoals zorgbuurthuis ’t Hageltje in Oss, een tastbaar voorbeeld van de term ‘Verzorgingshuizen 2.0’ . Het idee?  Wél ondersteuning mits nodig, aandacht voor welzijn en vooral kleinschalig, in de wijk, met zorg oud(er) worden.

In het huidige regeerprogramma van het kabinet-Schoof wordt de herintroductie van verzorgingshuizen genoemd als een mogelijke maatregel om de ouderenzorg te verbeteren. Echter, deze toewijzing is nog niet definitief; de minister heeft aangegeven dat er eerst onderzoek wordt gedaan naar de impact op de arbeidsmarkt en de behoefte onder toekomstige ouderen.

En hier komt de landelijke Raad van Ouderen in beeld, met vertegenwoordigers in negen regio’s. Verantwoordelijk minister Agema heeft de Raad van Ouderen om advies gevraagd en een vragenlijst gemaakt die uitsluitsel moet geven over de behoefte van (toekomstige) ouderen.  

Dus (toekomstige) senioren van Nederland: vul de vragenlijst in en laat aan de Raad weten wat u denkt over en verwacht van het nieuwe bejaardenhuis, ofwel verzorgingshuis 2.0. Nú is de tijd om van je te laten horen!

Deze blog is geschreven door José van Berkum, lid van het doelgroeppanel ouderen Nijmegen en gespecialiseerd in wonen, welzijn & technologie van senioren. Volg haar blogs door je gratis te abonneren op deze blogsite. Voor contact: j.vanberkum@planet.nl