Onlangs was er op het NOS Journaal een item over voorzorgcirkels.

Twee buurvrouwen wandelen iedere dag een stukje en drinken daarna een kopje koffie met elkaar. ‘Er valt al zoveel weg als je ouder bent, dan is dit fijn’, vertelt mevrouw Vos, de oudste van het stel. Mw. Donkers is de initiatiefnemer: ‘Ze noemen het nu voorzorgcirkel, maar ik noem het de buurvrouwenapp’.

Het begrip voorzorgcirkel  hoorde ik voor het eerst tijdens een congres in 2022. Daar volgde ik de workshop van Henk Geene, de bedenker. In het verslag van die dag wijdde ik een apart kadertje aan de workshop.

Het eerlijke verhaal vertellen, dat is wat er volgens Henk Geene te weinig gebeurt. Met het verdwijnen van zorg en een tekort aan zorgpersoneel ziet de toekomst er wat zorgelijk uit en wat kun je dan? Geene bedacht de Voorzorgcirkels, een netwerk van ouderen dat elkaar helpt, zodat thuis blijven wonen in de eigen wijk mogelijk is. Uit voorzorg maak je afspraken dat je elkaar gaat helpen. In het Land van Cuyk is het concept inmiddels in gebruik door de welzijnsorganisatie, waarbij de gemeente financiert’.

Wat ik me herinner van de workshop is vooral het grimmige karakter dat Geene schetste: vergrijzing,  verpleeghuizen vol, we gaan ten onder. Dus: voorzorgcirkels. Die bangmakerij resoneerde niet goed bij mij, omdat ‘maar’ een klein gedeelte van de ouderen, zo’n 5 tot 7% in een verpleeghuis terecht komt. Er zijn steeds meer woonvormen die het gat tussen thuis wonen en verpleeghuis opvullen en de zorgzame buurt staat steeds meer in de belangstelling. En huis-, tuin, – en keukentechnologie maakt een opmars. Ook die maakt het mogelijk langer in je eigen huis te blijven wonen.

Ook de associatie met naoberschap drong zich op, de vanzelfsprekende burenhulp in vooral kleinere gemeenschappen. Het NOS-item weerspiegelde die vanzelfsprekendheid van menselijk contact dat spontaan ontstaat.

Intussen zijn we drie jaar verder en zijn er tientallen cirkels in Nederland, allemaal in een ander jasje, maar met het gemeenschappelijk streven om elkaar te helpen. Daarbij ook initiatieven die al bestonden, en die nu onder nieuwe vlag varen. Het concept van de zorgzame buurt, verwant aan het lang bestaande naoberschap in een ander jasje.

Ook welzijnsorganisaties en gemeentes zijn soms betrokken, en sinds kort verzekeraars zoals VGZ. Die zien er wel brood in, al die actieve ouderen kunnen gemakkelijk in hun vrije tijd de ogen van de buurvrouw gaan druppelen.

Inmiddels is er ook een voorzorgcirkel in Oss, mijn geboorteplaats. Toen ik googlede waar dan kwam ik tot mijn grote verbazing de straat en het pleintje tegen waar een vriend van mij al jarenlang tot tevredenheid woont. Even geappt met hem. ‘Ja klopt, dat is mijn hofje. We hebben inderdaad een actieve buurtvereniging met veel senioren’. Ken je ook het begrip Voorzorgcirkel? ‘Nee, dat begrip ken ik niet zo’. En even later: ‘Inmiddels gezien dat er in mijn eigen hofje ook een VZC is opgericht, via de site (ons buurtje heeft een eigen site) wat meer te weten gekomen’.

Soms kan een nieuw begrip stimuleren, doordat het een naam of een zetje geeft aan wat al sluimert. Want het spreekwoord luidt niet voor niets ‘Een goede buur(t) is beter dan een verre vriend’.

Deze blog is geschreven door José van Berkum. Ze is gespecialiseerd in wonen, welzijn & technologie van senioren. Meer weten? Abonneer je dan gratis op deze blogsite.