Zolang er nog auto’s zijn en elektrische fietsen, is  ouder worden niet erg.

Je bent mobiel, kunt erop uit als je wil, je bent van niemand afhankelijk. Maar wat als je niet meer durft te fietsen of te rijden? Of als je de auto de deur uit wilt doen vanwege (milieu)kosten?

Wat als er geen alternatief is?

Vooral in kleinere dorpen op het platteland, in regio’s zoals Twente en de Achterhoek, is het bar en boos gesteld met het bus- en treinvervoer en zijn ouderen aangewezen op de bereidwilligheid van anderen om het dorp uit te komen.

Intergenerationeel

Omdat ik mijn hele leven al reis met trein en bus, inmiddels een jaartje ouder ben en steeds meer zie dat busvervoer in de regio achteruit gaat, ben ik sinds kort lid van reizigersvereniging Rover, sinds 1971 dé stem van de reiziger. De nadruk bij Rover ligt op de jongere reiziger, die moet meer gebruik gaan maken van het OV, was de boodschap tijdens de jaarvergadering.

Hoe dacht Rover over het belang van ouderen, vroeg ik me hardop af. Realiseert Rover zich dat door de opheffing van buslijnen in het buitengebied niet alleen veel 65-ers, maar ook veel scholieren veel bewegingsvrijheid inleveren? Met ouders die noodgedwongen als taxi fungeren?

‘Intergenerationeel’, was het toverwoord van de nieuwe voorzitter van Rover. ‘Wij als jongeren, als maatschappij, voelen ook de last als ouderen niet deel kunnen nemen aan de maatschappij, met alle gevolgen van dien’.

Heel goed natuurlijk om zo de verbinding tussen jonge en oudere generaties te leggen, maar het voelde een beetje als genadebrood.

En toen verscheen er out of the blue een bericht van DOVA over ouderenkorting. Nu had ik nog nooit van DOVA gehoord. Het is een samenwerkingsverband van twaalf provincies en vervoersregio’s, bedoeld om o.a bereikbaarheid te stimuleren. Ook had ik nog nooit van ouderenkorting in bus, tram en metro gehoord, terwijl die redelijk fiks is! Als 65plusser heb je 34% korting.

Deze ouderenkorting gaat vanaf 2027 verdwijnen ten gunste van gratis reizen  van kinderen van 4 – 11 jaar in bus, tram en metro. Want: jong geleerd is oud gedaan. Fijn natuurlijk dat kinderen onder begeleiding gratis kunnen reizen, maar om dat nu rüchsichslos af te strepen tegen ouderen? Ongetwijfeld waren er meer mogelijkheden geweest om het beschikbare budget te herverdelen, maar geen woord daarover.

Ook aan inhoudelijke argumentatie ontbreekt het. Want om hoeveel ouderen en hoeveel geld hebben we het op jaarbasis? En wat moet er worden bijgelegd om in het hele land kinderen gratis te laten reizen? Er zijn immers al veel initiatieven en mogelijkheden, alleen schijnt het een lappendeken te zijn, lichtte DOVA toe. En lappendekens – wie klaagde daarover?- daar houden ze niet van.

Wensdenken

Want zeg nu zelf: welke ouder – die dit nu nog niet doet – laat zich leiden door gratis reizen alleen? Dat je met twee kinderen naar de dierentuin wil, uit moet zoeken waar er welke bus vertrekt en hoelang die er over doet, en of de bus wel op een goede plek stopt? En dat je bij slecht weer in de regen staat te wachten, omdat er geen bushokje is? Waarom zullen gezinnen met kinderen door dit gratis aanbod nu opeens wél met de bus gaan.

Dat geldt in ieder geval voor het platteland, de dorpen waar het DOVA ook voor zegt op te komen. Niet alleen ouderen kunnen geen kant uit, ook schoolgaande kinderen en kleinere kinderen hebben te maken met hetzelfde gebrek aan busverbindingen. Dat verdwijnt echt niet door het reizen met die spaarzame bussen gratis te maken.

En in de grotere steden? Daar waar veel trams, bussen en soms metro’s zijn? Nemen ouders hun kinderen nu wél mee in die drukke en vieze metro? En leidt dat ertoe dat die kinderen later ook graag met het OV gaan reizen? Of vluchten ze door hun vroegere ervaringen juist de auto in, als het kan? Zoals vele generaties voor de huidige? Waar komen al deze aannames vandaan, waar zijn ze op gebaseerd?

En dan kan ik me voorstellen dat ouderenorganisatie ANBO-PCOB in de pen klimt om te ageren tegen de voorgenomen maatregel, want juist in de grotere steden hebben veel oudere (en ook jongere) mensen bewust geen auto, en zijn daarmee aangewezen op het OV. Wat nu dreigt door de maatregel, is een tweedeling tussen senioren die wél en degenen die niet zo gemakkelijk het gebruik van bus, tram en metro kunnen bekostigen.

Wat levert die ouderenkorting aan besparing eigenlijk op? Bij DOVA  blijft het oorverdovend stil als het om concrete cijfers en plannen gaat, toch normaal gesproken basis voor nieuw beleid.

Het klinkt sympathiek: kinderen eerst, immers een zwakke plek voor senioren. Mij lijkt het eerder een platte bezuiniging die gesuikerd verkocht wordt.

Als DOVA op een vrijdagmiddag, vlak voor de vakantie, met gelegenheidsargumenten zomaar denkt dat je het metro-, tram- en busvervoer op de kaart kunt zetten en hiermee een voorschot kunt nemen op een positiever imago? Ik moet het nog zien gebeuren.

Deze blog is geschreven door José van Berkum, publicist. Ze is gespecialiseerd in wonen, welzijn & technologie van senioren. Voor contact: j.vanberkum@planet.nl Meer lezen? Abonneer je dan gratis op deze blogsite.