Stereotyperen 75+ers werkt averechts

2015-07-07 13.26.18

Meneer van Berkum krijgt les van zijn neef.

Eenzaamheid en ouderen, het onderwerp is me welbekend. Ruim tien jaar geleden liep ik stage bij de GGZ, afdeling preventie. Ik had al wel mijn master Communicatiewetenschap, maar psychologie was ooit mijn eerste liefde en ik wilde ook daarin afstuderen. Stage dus, bij een beleidsmedewerker ouderen.

Eenzaamheid en ouderen was een thema. Wat ik me daarvan herinner is vooral dat de enige werkende interventie het internet was. Ik vond dat raar, en vooral heel contra-intuïtief.  Niet de koffie-ochtenden, de georganiseerde bijeenkomsten en andere goedbedoelde welzijnsinitiatieven hadden succes. Nee, het gebruik van het internet, het kunnen mailen met anderen, dat zorgde voor minder eenzaamheid.

Digitaal contact is ook contact

De relatie ouderen en internet bleef me intrigeren, vooral toen het internet meer populair en gebruikt werd. Mijn tocht naar internationaal wetenschappelijk onderzoek leidde tot een artikel in Geron, tijdschrift over ouder worden & samenleving. Mijn artikel verscheen  op 5 augustus 2014 en de titel luidde “Digitaal contact is ook contact” . Gemeenschappelijke noemer uit diverse studies was dat ouderen door digitaal contact – als aanvulling op persoonlijk en telefonisch contact – zich minder eenzaam voelden. Of ze zelfstandig woonden of beschermd, maakte niet uit. Ouderen – mobiel of niet, familie en vrienden veraf of niet – konden zelf contact onderhouden via de mail. Ze konden meedoen en hoorden er weer bij. Wat een genot voor hen! En achteraf gezien zo vanzelfsprekend.

Gelukkig is wetenschappelijk onderzoek naar internetgebruik door ouderen sterk gegroeid. Afgelopen jaar nog verschenen de resultaten van een mooi onderzoek van onze zuiderburen. Het project heet ONLINE buurten en had de bedoeling sociale relaties van ouderen te versterken. En daarmee eenzaamheid voor te zijn en/of te verminderen.

Inmiddels weet iedereen die beroepshalve geïnteresseerd is in eenzaamheid dat internetgebruik ouderen goed doet. Ik zie het ook terug in mijn eigen omgeving, mijn ultieme toetssteen. Mijn 83-jarige buurvrouw die onlangs een smartphone heeft aangeschaft, mijn schoonvader van 92 die een nieuwe, snellere computer heeft waarmee hij kan mailen.

Seniorvriendelijk denken

En nu komt Hugo de Jonge (ministerie van VWS) met zijn aanpak van eenzaamheid. Hij wil (onder andere) alle ouderen van 75 jaar en ouder eenmaal per jaar bezoeken. Om eenzaamheid bespreekbaar te maken. En er wat aan te doen. Ouderen zelf schoten het plan meteen af: geldverspilling, bezigheidstherapie voor ambtenaren, ons neerzetten als ziek, zwak en misselijk…

Ik vind het vooral schokkend dat de overheid zich ongevraagd en ongewenst achter de voordeur probeert te wurmen. Terwijl er zoveel andere manieren zijn om ouderen te ondersteunen in hun leven, hun wijk. En om daarmee te helpen eenzaamheid te voorkomen of te verzachten.

Behalve het stimuleren van internetgebruik kan een gemeente ervoor zorgen wijken seniorvriendelijk in te richten, zodat ook minder mobiele ouderen naar buiten kunnen. En kan ze, samen met corporaties en zorginstellingen, zorgen voor geschikte seniorenwoningen. Een goed aanbod aan zorg. Mogelijkheden scheppen voor zinvolle invulling van de tijd, goed openbaar vervoer, respectvolle omgang, zorgen voor participatie. Een seniorvriendelijke stad, met een beleid dat ouderen echt ziet en er rekening mee houdt. Dát is een taak die de overheid past. Niet ongepast gluren achter de voordeur en stereotyperen van ouderen.  Want de meeste 75+ers zijn niet ziek, zwak en eenzaam maar hebben levenservaring en relativeringsvermogen. En vooral een hekel aan gebakken lucht.

Dit blog is geschreven door José van Berkum. Vanuit haar adviesbureau voor Communicatie is ze gespecialiseerd in ouderencommunicatie (www.vbcom.nl) .

Advertenties

Wat kunnen we van je leren?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s