Joachim en Anna: wonen in een zorgdorp op de stuwwal van Nijmegen

 

Op één van de prachtigste plekjes in Nederland is in 2026 de vernieuwde locatie Joachim en Anna geopend. Het is één van de zes locaties van de Waalboog en biedt woonzorg voor specifieke doelgroepen. Burgemeester Huibert Bruls van Nijmegen opende op 21 mei samen met bewoner Tom de nieuwbouw.

Wie het terrein op rijdt, ziet een open en groen terrein, dat glooiend oploopt en waar slingerende wandelpaden uitkomen op gebouwen met rode baksteen, kleine tuintjes en glazen daken. Het oogt niet bepaald als een woonzorginstelling, maar meer als een fraai gebouwd dorp.

Yvonne Witter van ZorgSaamWonen vertelde over het spontane initiatief om een excursie te organiseren. Een eenvoudig programma, lichtte ze toe, maar zoals altijd toonde zich ook hier in de eenvoud de meester.

‘Wat Joachim en Anna uniek maakt is dat we hier hele specifieke doelgroepen hebben, en dat alles gericht is op gedrag’, vertelt locatiemanager Jacco van Hulst. Afdelingen somatiek zijn afgebouwd en in plaats daarvan wonen er nu groepen van jonge mensen met dementie, ouderen met niet alleen ouderdomsproblematiek, maar daarbij ook een verslaving of behoefte aan psychiatrische zorg, en ouderen met een verstandelijke beperking. De maximale groepsgrootte is negen, soms 8 mensen.

‘En dat is af en toe heftig’, vertelt van Hulst,’ want mensen kunnen ook zomaar ontploffen en wat doe je dan’. Om het personeel te beschermen is er bijvoorbeeld op één van de afdelingen een zorgbeveiliger aanwezig, die deel uitmaakt van het team.

‘We hebben met de nieuwbouw geprobeerd onze visie uit te laten komen.  Onze focus ligt op kleinschaligheid en welbevinden en is minder medisch gericht. Zijn mensen bijvoorbeeld gewend om veel te drinken of te blowen, en is dat waar ze zich goed bij voelen, dan laten we dat toe. Een jointje kan ook, maar we trekken de grens bij hard drugs’.

Twee gebouwen bleven intact bij de nieuwbouw. De Bosweg was nog té nieuw om te verbouwen en ook de voormalige kapel met prachtige glas-in-loodramen, waar de bijeenkomst plaatsvindt, is onaangetast gebleven.

Dat vormt nu samen met de brasserie de centrale hub voor bewoners en medewerkers. Hier kunnen ze terecht voor activiteiten, koffie, eenmaal per maand een gezamenlijke maaltijd. De bedoeling is dat de medewerker welbevinden, nu de bouwperiode is afgerond, de activiteitenruimten ook weer meer laat leven.

Groepsgrootte fijn

Tom is één van de bewoners op de Bosweg, hij opende samen met de burgemeester de nieuwbouw. Hij vertelt vanuit zijn perspectief over het leven op Joachim en Anna. ‘Hier wil je eigenlijk niet zijn, maar het is de beste plek voor mij’. Hij kookt op zijn eigen afdeling, zit in de Bewonersraad, hij klust, fietst, heeft contact met twee vrijwilligers. Hij prijst zijn ruime kamer, met voldoende privacy en is blij met de goede groepsgrootte en de zorg.

Eén puntje wil Tom nog wel noemen, en dat zijn de zandpaden. Soms zijn ze door de vele beukennootjes moeilijk berijdbaar, gemakkelijk modderig met regen en straks glad in de winter. ‘Hier gaan we nog naar kijken’, zegt van Hulst toe.

Landschap even belangrijk als gebouwen

‘Dit is één van de prachtigste plekjes in Nederland’, vertelt Caro van Dijk, architect en partner Oostwest, het bureau dat tekende voor de verwezenlijking van de visie van Waalboog. ‘En dat cadeautje kregen wij in de schoot geworpen. Met een stuwwal en een hoogteverschil van tien meter van de weg tot het bos hadden we een echt landschap waarvan we de hoogteverschillen hebben benut om gefaseerd zes gloednieuwe gebouwen voor kleinschalig wonen te realiseren: Wingerd en Magnolia, Hazelaar en Esdoorn, Brink en Zilverspar. Zes afdelingen in de vorm van kleine dorpjes’.

Oostwest werkte samen met Buro Harro, landschapsarchitecten, omdat het landschap hier even belangrijk is als de gebouwen. ‘Eerder was het een terrein dat moeilijk toegankelijk was, nu heeft het terrein een andere uitstraling gekregen, meer naar buiten gericht en meer wijkbeleving’.

De kamers in de nieuwbouw zijn kleiner, maar praktisch ingericht. De open keuken werkt heel goed. En de brasserie als ontmoetingsplek in deze groene wijk nodigt uit tot ontmoeting.

Het was een prachtige, zonnige dag en de rondleiding over het terrein was de kers op de taart. De Waalboog met haar specialistisch zorg- en behandelcentrum Joachim en Anna is zowel voor bewoners, familie, vrijwilligers en professionals niet alleen regionaal maar ook landelijke een mooi voorbeeld van hoe het ook kan.

Deze blog is geschreven door José van Berkum. Ze is gespecialiseerd in wonen, welzijn & technologie van senioren. Meer lezen? Abonneer je dan op gratis op deze blogsite. Voor contact: mail naar j.vanberkum@planet.nl

Wat kunnen we van je leren?