E-health: onbekend maakt onbemind

Dat de zorg, en met name de ouderenzorg, in de komende jaren drastisch gaat veranderen, is inmiddels wel duidelijk.
En dan bedoel ik niet eens de dubbele vergrijzing of de groeiende zorgkosten of minder handen aan het bed. Nee, dan bedoel ik de voornemens van de minister van VWS om in de komende vijf jaar vaart te maken met de introductie van e-health.

In de Kamerbrief over e-health en zorgverbetering van 2 juli jongsleden ziet de stip op de horizon er vijf jaar vanaf nu als volgt uit:
– toegang van chronische zieken tot hun medische gegevens, desgewenst via internet en applicaties,
– chronische zieken en kwetsbare ouderen die dat willen en kunnen, voeren zelfstandig metingen thuis uit, in combinatie met gegevensmonitoring en zorg op afstand en
– iedereen die zorg en ondersteuning thuis nodig heeft, kan –desgewenst- via een beeldscherm 24 uur per dag met een zorgverlener communiceren.

Verpleeghuis van de toekomst
Om deze doelstellingen waar te maken is zogenaamde opschaling van huidige e-health mogelijkheden zoals zorg-op-afstand nodig. Uiteindelijk bedoeld om het voor ouderen mogelijk te maken langer thuis te blijven wonen, zonder in te leveren op kwaliteit van zorg.
Een wens die ouderen zelf vaak koesteren, en ook één die noodzakelijk is omdat verpleeghuiszorg niet meer vanzelfsprekend is.

De eigen woning wordt steeds meer het verpleeghuis van de toekomst, als het aan de minister ligt. Kwalitatieve zorg zal meer dan nu het geval is van een afstand plaatsvinden, door middel van beeldschermzorg, sensoren of andere e-health toepassingen zoals een medicijndispenser.
Voor de oudere en zijn/haar mantelzorger komen er meer mogelijkheden om zich te verzekeren van veiliger en comfortabel wonen, voor de wijkverpleegkundige meer mogelijkheden om haar vak goed uit te oefenen.
Gaat die opschaling van e-health lukken? De mogelijkheden zijn er, maar hoe zit het met gebruikers?

Dat de meeste Nederlandse ouderen – want in de praktijk vormen zij de grootste groep chronisch zieken – al min of meer gewend zijn aan het internet, blijkt uit CBS-gegevens. Nederland loopt voorop in Europa met driekwart van de ouderen tussen 65-75 jaar die al bekend zijn met het internet. Helaas blijven, de 80-plussers daar ver bij achter (30%).
Inmiddels hebben pilots wel duidelijk gemaakt dat ook kwetsbare ouderen wel degelijk in staat zijn hun weg te vinden op de iPad én daarvan een stuk gelukkiger te worden (Artikel WMO magazine februari 2014). Ze doen weer mee in de wereld van het internet, kunnen digitaal contact onderhouden met hun (klein)kinderen en voelen zich hierdoor zelfstandiger en minder eenzaam (Digitaal Contact Geron juni 2014).

Verpleegkundige van de toekomst
Maar hoe zit het met de verzorgenden? Van wijkverpleegkundigen bijvoorbeeld is bekend dat ze nog weinig doen met e-health (Wijkverpleegkundige doet nog weinig met eHealth). Het is niet perse dat ze niet willen – alhoewel hier ook de angst voor ‘koude’ zorg een rol speelt – maar meer dat ze niet weten waarover het gaat. En onbekend maakt onbemind.

Afgelopen week verzorgde ik als pilot een training over e-health voor wijkverpleegkundigen. De twaalf cursisten waren vrouwen, zowel ouder als jonger, en afkomstig van drie verschillende thuiszorgorganisaties.
Wat bleek? Vooral de individuele interesse bepaalde de aanwezige kennis over e-health, binnen de organisaties was er nauwelijks beleid, collega’s waren niet-geïnformeerd dan wel gemotiveerd om met e-health te werken, en een visie van bijvoorbeeld de beroepsvereniging van wijkverpleegkundigen werd door niemand genoemd. De mantelzorgers waarvan in de toekomstplannen zo veel verwacht wordt, kwamen er niet al te best af. De Haagse terminologie, met zelfmanagement en zelfregie als kernwoorden, werd nauwelijks herkend.

Ik schrok van de kloof tussen politiek Den Haag en de werkvloer. Juist de groep die ervoor moet zorgen dat e-health beleid werkelijkheid wordt, is nog slecht op de hoogte. En vijf jaar zijn snel voorbij.
De toekomst van e-health krijgt een krachtige impuls, dat is positief. En nu nog aandacht voor de mensen die het betreft.

Deze blog is geschreven door José van Berkum. José is eigenaar/senior adviseur bij Van Berkum Communicatie. Lees meer onder Inspiratie op je werkvloer. Of kijk op www.vbcom.nl, word lid van de Linkedingroep Ouderen 2.0 of volg José op Twitter: @Josevanberkum

Advertenties

Een Reactie op “E-health: onbekend maakt onbemind

Wat kunnen we van je leren?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s